Ngày 29/3, UBND tỉnh Gia Lai vừa ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với các địa phương Campuchia giai đoạn 2026–2030, mở ra kỳ vọng hình thành một hành lang thương mại quy mô lớn giữa hai nước.
Theo định hướng đến năm 2028, khi hệ thống cảng biển và cao tốc hoàn thiện, tuyến vận tải từ cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh – Oyadav kết nối đến cảng nước sâu Phù Mỹ sẽ được khai thông. Đây được xem là “lối tắt” chiến lược, giúp rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và giải tỏa dòng hàng hóa cho ba tỉnh Đông Bắc Campuchia gồm Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear. Qua đó, không chỉ giúp Campuchia tiếp cận nhanh hơn với thị trường quốc tế mà còn mở rộng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.
Đại diện UBND tỉnh Gia Lai ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 3 địa phương tỉnh Campuchia.
Hiện Gia Lai có 14 doanh nghiệp tham gia giao thương với Campuchia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 815 triệu USD, trong đó xuất khẩu hơn 331 triệu USD và nhập khẩu khoảng 483 triệu USD. Trong lĩnh vực đầu tư, 15 doanh nghiệp của tỉnh đang triển khai 19 dự án tại Campuchia với tổng vốn đăng ký hơn 913 triệu USD, chủ yếu trong các lĩnh vực nông, lâm nghiệp và chế biến nông sản – nền tảng quan trọng để phát triển chuỗi giá trị xuyên biên giới. Các dự án tập trung vào chăn nuôi bò và trồng, chế biến các loại nông sản như cao su, dầu cọ, chuối, xoài, dứa, bưởi, sầu riêng. Nhiều doanh nghiệp Gia Lai đã đầu tư, sản xuất tại Campuchia, đồng thời phối hợp với địa phương sở tại để tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường kinh doanh.
Trong khi đó, các tỉnh Đông Bắc Campuchia có lợi thế về quỹ đất lớn và nguồn nguyên liệu dồi dào, tạo điều kiện để hai bên phát triển hợp tác theo chuỗi giá trị. Theo định hướng, doanh nghiệp Gia Lai sẽ đầu tư vùng nguyên liệu tại Campuchia, tổ chức chế biến tại chỗ, sau đó vận chuyển hàng hóa qua tuyến cao tốc từ cửa khẩu Lệ Thanh đến cảng Phù Mỹ để xuất khẩu. Mô hình này giúp giảm chi phí logistics hai chiều và nâng cao giá trị gia tăng nhờ chế biến sâu trước khi xuất khẩu.
Ở góc độ cạnh tranh khu vực, hành lang logistics qua Gia Lai nếu vận hành hiệu quả sẽ tạo ra lợi thế so sánh mới so với các tuyến vận tải truyền thống, qua đó thu hút dòng vốn đầu tư vào khu vực biên giới và thúc đẩy hình thành các trung tâm chế biến, logistics và thương mại quy mô lớn. Để hiện thực hóa mục tiêu, Gia Lai đang triển khai kế hoạch mở thông tuyến vận tải từ cửa khẩu Lệ Thanh – Oyadav đến cảng nước sâu Phù Mỹ, đồng thời đầu tư tuyến cao tốc kết nối hai điểm. Khi hoàn thành vào năm 2028, đây sẽ trở thành trục logistics quan trọng của khu vực.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh – Oyadav ngày càng phát huy vai trò là đầu mối giao thương, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai bên kết nối sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu hàng hóa.
Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định với việc đầu tư cảng biển và cao tốc, thời gian vận chuyển hàng hóa từ Campuchia sẽ được rút ngắn.
Tuy nhiên, để “lối tắt” thực sự phát huy hiệu quả, hạ tầng cần đi cùng cải cách thể chế. Lãnh đạo tỉnh Gia Lai thẳng thắn nhìn nhận hoạt động thông quan hiện vẫn còn hạn chế, là điểm nghẽn trong kết nối thương mại. Việc xây dựng mô hình “cửa khẩu thông minh”, đồng bộ quy trình kiểm soát và rút ngắn thời gian thông quan sẽ là điều kiện then chốt. “Không có sự thông thoáng thì không thể phát triển”, ông nhấn mạnh. Theo lãnh đạo tỉnh, khi hạ tầng logistics và cơ chế thông quan được cải thiện, tuyến kết nối qua Gia Lai sẽ giúp rút ngắn đáng kể hành trình vận chuyển so với hiện nay, đồng thời mở ra cơ hội thu hút đầu tư vào khu vực.
Quang cảnh Hội nghị ký kết hợp tác giữa tỉnh Gia Lai và 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia.
Lãnh đạo các tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác với Gia Lai giai đoạn 2026–2030 trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, nông nghiệp, giao thông, giáo dục và y tế. Các địa phương kỳ vọng các thỏa thuận mới sẽ tạo lộ trình rõ ràng để triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác, đồng thời thu hút thêm nguồn lực đầu tư.
Việc khai thông tuyến kết nối qua Gia Lai không chỉ là một dự án hạ tầng mà còn là bước đi chiến lược, góp phần nâng cao vai trò của khu vực trong mạng lưới logistics liên quốc gia và mở ra dư địa tăng trưởng mới cho cả Việt Nam và Campuchia trong bối cảnh cạnh tranh chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng.
Nhân Quý